Yazılım adı: HOJa
Proje hedefi: Güçlü bir iletişim altyapısı olan, yüksek
ölçeklenebilme kabiliyetine sahip bir hastane yönetim yazılımı oluşturmak.
Yazılım dili: Java ![]()
Yazılım mimarisi: Çok katmanlı (n-tier), hizmet odaklı (service
oriented)
Veritabanı: İstenilen veritabanı ile kullanılabilir, geliştirme
ve denemeler MySQL
veritabanı kullanılarak yapıldı.
Genel olarak:
HOJa Hastane Yönetim Araçları grubu; kendini 6 yıl
boyunca Taksim Alman Hastanesi başta olmak üzere değişik UHG hastanelerinde ve
Çorlu Vatan Hastanesi'nde kanıtlamış saf Java kodundan oluşan, son derece düşük
kullanım maliyeti olan (düşük RAM, disk alanı, ve
network bant genişliği ihtiyacı), güçlü ve esnek bir altyapıya sahip bir
programlar grubudur. Bu esnek altyapı üzerine, yine UHG bünyesinde çeşitli
hastanelerde kendini kanıtlamış, modüler üstyapı konumlandırılmıştır.
Bu mimari; programda veri, iletişim, iş mantığı, ve görsel öğelerin birbirlerinden kesin olarak
ayrılmasını sağlayarak hem eklemelerin hem de olası değişikliklerin kolaylıkla
uygulanmasına olanak verir.
Programın tamamında evrensel programcılık ilkeleri ve
Obje Tabanlı Programlama (Object Oriented Programming) tasarım prensiplerine
tam olarak uyulmuştur; bunun sonucu olarak programın işlerliği ve
geliştirilmesi kişilere bağımlı olmaktan çıkmıştır. Java programlama diline hakim iyi bir programcı çok kısa bir süre içinde HOJa
yazılım mantığını ve kodlarını deşifre edebilir, program üzerinde değişiklikler
yapabilir, programa ek modüller yazabilir.
Kaynak kullanımı, ölçeklenebilirlik,
ve gizli maliyetler:
HOJa programlar grubu; kullanıcının kurulum ve
kullanım maliyetleri üzerinde tam kontrole sahip olması gerekliliği ve eldeki
kaynakların optimum kullanımı düşünülerek tasarlanmış
ve geliştirilmiştir.
HOJa’da istemci (kullanıcı) tarafı programlarının RAM
ihtiyacı son derece düşüktür (en az 256MB, 512MB tavsiye edilir). İş mantığı
öğelerinin çoğu istemci programlarında yer aldığından istemci makinelerinin
işlemci ve hafıza güçleri de sisteme dahil edilir.
Basit bir matematik hesabıyla bir hastanede 1GB RAM’li 2GHz işlemcili 100 tane
istemci makinesi varsa bu gücün tamamı yani ek olarak 200GHz işlemci kapasitesi
ve 100GB RAM sisteme dahil edilmiş olur. Aynı
kapasiteye sahip tek bir makinenin maliyeti ile kıyaslandığında bu tür dağıtık
bir yapı her zaman daha esnek, daha düşük maliyetli,
ve verimli olacaktır.
Sunucu tarafı, hizmet (servis) mantığı ile ele
alındığından mümkün olan en yüksek ölçeklenebilirlik elde edilmiştir.
Ölçeklenebilirlikten kasıt şudur: sistemin toplam çıktısını arttırmak için sisteme
dahil öğelerin değiştirilerek büyütülmesi yerine küçük
eklemeler ile çıktıyı arttırabilmek. HOJa’da veri, iletişim, iş mantığı, ve görsel katmanlar birbirinden kesin olarak
ayrıldığı için tüm bu katmanların birbirinden bağımsız çalışması mümkündür.
Bunun maliyetler üzerindeki yansımasını şöyle açıklayabiliriz: örneğin sunucu
tarafında iş yükünün artması (kullanıcı sayısının artması gibi) halinde yeni ve
daha güçlü bir sunucu edinmek zorunlu değildir; çok daha düşük maliyetli küçük
bir sunucu (hatta istenirse bir PC) sisteme eklenerek sorun çözülür.
Bahsettiğimiz katmanların birbiri içinde yer aldığı
bir sistemde (en güzel örnek veritabanı içinde yoğun olarak stored procedure
ve/veya trigger kullanımı, veya kullanıcı programı
içinden veritabanına direkt erişim) yukarıdaki gibi sisteme küçük bir ekleme
yapmak mümkün olmayacaktır; haliyle hem oldukça maliyetli yeni bir sunucu
alınacak hem de mevcut yetersiz kalan sunucu sistem içinde yer alamayacağı için
ciddi bir kaynak israfı oluşacaktır.
HOJa’nın hiçbir gizli maliyeti yoktur; ister sunucu,
ister kullanıcı makinelerinde tercih edilen herhangi bir işletim sistemi
(Windows, Linux, Mac osX) kullanılabilir. Program veritabanı açısından da
tamamen bağımsızdır; tüm güncel veritabanları ile kullanılabilir.
Veri yapısı ve güvenliği:
Günümüzde sağlık sektörü hizmet sağlayıcıları için en
önemli konuların başında veri tutarlılığı ve verilerin güvenliği gelmektedir.
Yönetici raporlamasında çok büyük bir öneme sahip olan
veri tutarlılığını sağlamanın başlıca iki yöntemi (günümüzde standart bir
uygulama haline gelen) verilerin transaction mantığı* ile veritabanına
aktarılması ve veritabanında veri ilişkilerinin eksiksiz olarak tanımlanmış
olmasıdır.
Veri tutarlılığının sağlanamadığı hallerde bu
tutarsızlığın raporlara da yansıyacağı açıktır. Örneğin bir hastanenin o günkü
ciro toplamı 100 lira ise ancak kliniklerin ayrı ayrı ciroları toplamı 99 lira
görünüyorsa veri tutarlılığından söz edemeyiz. Bu, kronik ve düzeltilmesi son
derece zahmetli bir program tasarımı hatasıdır. Öte yandan tutarsız verilerin o
yada bu şekilde manuel olarak tutarlı hale
getirilmesinin ne derece sağlıklı olacağı tartışmaya açık bir konudur.
Bu nedenlerle HOJa’nın veri tutarlılığı yüksek bir
sistem olmasını sağlamak için tüm kabul görmüş yöntemler uygulanmış ve hiçbir
noktada bu ilkeden taviz verilmemiştir.
Bir hastane yönetim programı en azından finans ve
yönetim raporlamasını eksiksiz ve güvenli olarak yapabilmelidir.
* birbirleri ile ilişkili işlemler grubunda bir veya birkaç işlemin
başarısız olması halinde gerçekleşmiş tüm işlemlerin geri çevrilmesi.
Parasal işler:
HOJa içinde bir muhasebe ve insan kaynakları yönetimi modülü yoktur. Çünkü bu tür yazılımlar son derece geniş bir
yelpazede mesleki uzmanlık gerektirir. Hastane yazılımı konusunda uzmanlaşmış
programcılar olan bizler yetersiz kalacağımız alanlarda program geliştirmek
yerine HOJa’da üretilmiş verileri bu konuda kendini kanıtlamış programlara
aktarmak yani HOJa’yı bu programlara entegre etmek
yolunu tercih ettik. Böylece kullanıcılarımız; hayati öneme sahip muhasebe,
insan kaynakları yönetimi gibi konularda hak ettikleri kalibrede programları
kullanabileceklerdir.
HOJa’nın halka açık bir şirket olan programlarına entegrasyonu
çalışmaları başlamış olup sonucun en geç Ekim 2011 sonuna kadar alınması
planlanmıştır.
Öte yandan, hastane yönetimi açısından önemli
konulardan bir başkası olan maliyetlerin izlenebilirliği için azami özen
gösterilmiştir, hastane depolarına giren tüm stoğun her türlü detayı (ne zaman,
nereden, kaça alınmış; nerede, ne zaman kullanılmış gibi) sisteme
kaydedilmektedir; tüm bu veriler gerektiğinde kolaylıkla yönetici raporlarına dahil edilebilir.
Kullanıcı deneyimi:
HOJa geliştiricileri olarak temel ilkelerimizden biri
şudur: kullanıcı hatası yoktur, programcı hatası vardır. İdeal bir programda kullanıcı
ancak bilerek veya bilgi eksikliğinden kaynaklanan yanlışlar yapabilir ama hata
yapması olanaksız olması gerekir.
HOJa programlar grubunun tüm istemci tarafı öğeleri o işi
yapan deneyimli kişilerin fikir ve önerilerinden yararlanılarak yazılmıştır;
böylece programın iş akış süreçlerini ele alışı mümkün olduğu oranda gerçek
hayata yaklaştırılmıştır. Programda iş akışının tüm aşamaları gerekli uyarı ve
yönlendirmelerle donatılmıştır.
HOJa’nın tamamı tarafımızdan yazıldığından hem görsel
öğeler hem de iş akışı belli bir bütünlüğü takip eder. Görsel öğelerin seçim ve
düzenlemesinde kullanıcıya en olumlu deneyimi yaşatmak hedefi güdülmüş, mümkün
olduğunca ergonomik bir arayüz oluşturulmuştur.
Tüm bunların sonucu olarak programın öğrenilmesi ve
kullanımı son derece kolaydır.
Kullanıma hazır programlar:
- Hasta kabul
Hasta kabul, özel sigorta, ve SGK işlemleri
Tahsilat
Faturalama
- Sistem yöneticisi
Kurumlar ve kurum anlaşmaları
Bölüm-depo-oda yönetimi
Doktor ve işgören yönetimi
Malzeme-işlem fiyatlama ve yönetimi
Kullanıcı yetkileri
- Laboratuar (cihaz entegrasyon altyapısı
dahil)
- Satınalma-depo-talep yönetimi
- Hasta yönetimi
Hekim muayene (testleri yapılacak)
Dicom görüntüleyici
Yatan hasta
- Randevu
- Radyoloji
- Ameliyathane
- Medula
- PACS (Postgre veritabanı üstünde
açık kaynak kodlu dicom4che) ve PACS entegrasyonu (standart HL7 protokolü ile
worklist oluşturma, vs.)
Devam etmekte olan işler:
- Hasta yönetimi
Yatan hasta (temel olarak
–malzeme/işlem girişi, vs.- kullanıma hazır, otomasyon bünyesinde tutulacak
diğer veriler -tansiyon, vücut ısısı, vs- belirlendikten sonra gerekli çalışma
yapılıp tamamlanacak)
- Yönetici raporlaması (altyapısı hazır,
isteğe göre raporlar üretilebilir)
- Doktor hesapları
